τοποθεσία

φρούριο φιρκά

Στη βορειοδυτική πλευρά του λιμανιού της πόλης των Χανίων, οι Βενετοί κατασκεύασαν το Revellino del Porto, ένα οχυρωματικό έργο για την προστασία του λιμανιού. Η κατασκευή του ξεκίνησε περίπου στα μέσα του 16ου αι. και ολοκληρώθηκε μερικά χρόνια πριν την πτώση της πόλης και την κατάληψή της από τους Τούρκους το 1645.

Το κάστρο βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του ενετικού λιμένα των Χανίων. Σε περίπτωση πολιορκίας, μια χοντρή αλυσίδα από τον Φιρκά μέχρι τη βάση του φάρου στο άλλο άκρο της εισόδου, έκλεινε το λιμάνι. Αν και το κάστρο είναι Βενετσιάνικο, το σημερινό όνομά του είναι τουρκικό.

Οι Ενετοί αποκαλούσαν το κάστρο Revellino. Οι Τούρκοι το χρησιμοποιούσαν κυρίως σαν στρατώνα. Ο στρατώνας στα τούρκικα είναι Φίρκα.
Εσωτερικά ο χώρος ήταν διαμορφωμένος με κατάλληλα κτίσματα σε στρατώνες και αποθήκες πολεμικού υλικού.

Επίσης ήταν η έδρα του στρατιωτικού διοικητή της πόλης. Στο μέσον περίπου της αυλής υπάρχει μια μεγάλη θολωτή δεξαμενή που συγκέντρωνε τα βρόχινα νερά των στεγών. Τη βόρεια πλευρά του Revellino καταλαμβάνει το συγκρότημα των έξι συνεχόμενων θόλων στους οποίους υπήρχαν οι μεγάλες κανονιοθυρίδες (casematte) μία σε κάθε θόλο, σχεδιασμένες έτσι ώστε τα πυρά των πυροβόλων να καλύπτουν την είσοδο του λιμανιού.

ο φάρος

Πάνω από 5 αιώνες στέκεται ο φάρος του παλιού λιμανιού των Χανίων. Ο φάρος που έχει γίνει σήμα αναγνώρισης της πόλης σ’ όλο τον κόσμο. Η ιστορία του συνδέεται με την ιστορία του λιμανιού.

Το 1212μ.χ. οι Ενετοί κατέκτησαν όλη την Κρήτη. Τότε αποφάσισαν να οικοδομήσουν μια νέα πόλη πάνω στην αρχαία Κυδωνία (τα σημερινά Χανιά). Το λιμάνι δεν είναι όλο φυσικό. Αρχίζει να κατασκευάζεται ανάμεσα στο 1320 και 1356μ.χ. το έργο συνεχίστηκε για τα επόμενα 200 χρόνια οπότε κατασκευάστηκε και ο φάρος σε διαφορετική μορφή από τη σημερινή.

Από το 1645 μέχρι το 1830 στην Κρήτη παρέμεναν Τούρκοι κατακτητές. Αυτοί δεν χρησιμοποιούσαν το λιμάνι των Χανίων αλλά αυτό της Σούδας. Έτσι με τα χρόνια ο φάρος καταστράφηκε αφού κανείς δεν φρόντιζε για την συντήρησή του.

Το 1830 οι Aγγλοι έδωσαν την Κρήτη στους Αιγύπτιους. Τότε έγιναν πολλά δημόσια έργα. Ο φάρος επισκευάστηκε πάνω στην αρχική του βάση. Όμως ο νέος φάρος είναι διαφορετικός από τον παλιό, μοιάζει πιο πολύ με μιναρέ. Έχει εσωτερική σκάλα που οδηγεί σε μπαλκόνι με γυάλινο πυργίσκο. Έρευνες που έγιναν τον τελευταίο καιρό για την αντικατάσταση του φάρου έδειξαν ότι η βάση του φάρου που είναι Ενετική χωρίζεται από τον υπόλοιπο φάρο με ξύλινη σχάρα.

το ναυτικό μουσείο

Στην είσοδο του λιμανιού των Χανίων βρίσκεται το φρούριο Φιρκά, το οποίο κατασκεύασαν οι Ενετοί (1204-1669) για να εγκαταστήσουν την τοπική φρουρά.
Μετέπειτα οι Οθωμανοί (1669-1898) το χρησιμοποίησαν για τον ίδιο σκοπό και εγκατέστησαν τη Διοίκηση της Μεραρχίας. Από τότε παράμεινε η ονομασία “Φιρκά” που στα Οθωμανικά Τουρκικά σημαίνει στρατώνας. Εδώ την 1η Δεκεμβρίου 1913 υψώθηκε η Ελληνική σημαία επισφραγίζοντας την ένωση της Κρήτης με τη μητέρα Ελλάδα.

Στην είσοδο του Φρουρίου αυτού βρίσκεται το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης που ιδρύθηκε για να στεγάσει και να διαφυλάξει τις Ναυτικές μας παραδόσεις και ειδικότερα της Κρήτης που υπήρξαν πηγή Εθνικής Επιβίωσης, προόδου και μεγαλείου της Χώρας.

Προικοδοτήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό και λειτουργεί με την αμέριστη συμπαράσταση της Αντιπεριφέρειας Χανίων, του Δήμου Χανίων και του Ναυστάθμου Κρήτης.

η μητρόπολη

Η Παναγία Τριμάρτυρη είναι πολιούχος της πόλης των Χανίων. Το κεντρικό της κλίτος είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου (άρα γιορτάζει στις 21 Νοεμβρίου). Το βόρειο κλίτος αφιερώνεται στον Άγιο Νικόλαο και το νότιο στους Τρεις Ιεράρχες.
Ο ναός είναι κτισμένος στη θέση προγενέστερου ναού που φέρεται να υπήρχε ήδη από τον 14ο αιώνα. Αργότερα με την κατάκτηση της πόλης από τους Τούρκους το 1645 ο ναός μετατράπηκε σε σαπωνοποιείο χωρίς να αλλάξει κάτι στη διαρρύθμιση του.

Από εκεί κι έπειτα η ιστορία μπλέκεται με τους τοπικούς θρύλους. Η επιχείρηση της σαπωνοποιίας από ότι φαίνεται ναυάγησε κι ο Μουσταφά Πασάς που ήταν τότε πρωθυπουργός παραχώρησε τον χώρο στους χριστιανούς για την ανέγερση νέου ναού.
Ο θρύλος λέει ότι ο Μουσταφά πήρε αυτή την απόφαση όταν με τη βοήθεια της Παναγίας, το παιδί του που είχε πέσει σε παρακείμενο πηγάδι σώθηκε.

Η ανέγερση του ναού ολοκληρώθηκε το 1860, παίρνοντας τη μορφή που βλέπουμε σήμερα: τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο το μεσαίο κλίτος και πολλά αρχιτεκτονικά στοιχεία που έμειναν στην τοπική παράδοση από τα χρόνια της Βενετοκρατίας, όπως λαξευτοί πεσσοί, γείσα κ.ά. Τότε επέστρεψε και η εικόνα των Εισοδίων την οποία είχε πάρει μαζί του ο τελευταίος τεχνίτης του σαπωνοποιείου.

Ο ναός συνδέθηκε άμεσα με την ιστορία της πόλης, χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές σαν καταφύγιο, και υπέστη πολλές φθορές κατά την επανάσταση του 1897 – μάλιστα την ανακαίνιση της ανέλαβε ο Τσάρος της Ρωσίας, με δωρεά του οποίου κατασκευάστηκε και το καμπαναριό – αλλά και από το βομβαρδισμό των Χανίων τον Μάιο του 1941.

φαράγγι σαμαριάς

Ένα βραχώδες έργο της Φύσης αγγίζει την ήρεμη θάλασσα.
“Ένας είναι ο φάραγγας! Όλα τ’ άλλα είναι φαράγγια” διακηρύσσουν οι ντόπιοι αναφερόμενοι φυσικά στο καταπληκτικό φαράγγι της Σαμαριάς με την παγκόσμια αναγνώριση. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο πως η UNESCO έχει αναδείξει αυτό το φαράγγι ως μοναδικό “απόθεμα βιόσφαιρας”.

Η περιήγηση σε αυτό θα μας φανερώσει μια καλά κρυμμένη ιστορία, ενώ το τέλος της διαδρομής μάς επιφυλάσσει μια απρόσμενη έκπληξη, ένα συναρπαστικό αντάμωμα με τα νερά του Λιβυκού πελάγους
Στο νομό Χανίων, στα νότια του οροπεδίου του Ομαλού, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, ξεκινάει το φαράγγι της Σαμαριάς με την άλλη άκρη του να απέχει 12,5 χλμ., ενώ μέχρι τις ακτές του Λιβυκού στην Αγία Ρουμέλη είναι 16 χλμ. στο σύνολο. Το φαράγγι μαζί με τις γύρω πλαγιές και κάποια μικρότερα φαράγγια αποτελεί τον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς ή Λευκών Ορέων.

Η βόρεια είσοδος του φαραγγιού βρίσκεται στη θέση Ξυλόσκαλο. H ονομασία δεν είναι τυχαία, καθώς προέρχεται από έναν κορμό κυπαρισσιού που παλαιότερα είχε διαμορφωθεί σαν σκάλα. Η έντονη κλίση χαρακτηρίζει τα πρώτα στάδια της διαδρομής. Βαθιές και επιβλητικές χαράδρες, πηγές με τρεχούμενο νερό και εντυπωσιακές ρεματιές δημιουργούν ένα ανυπέρβλητο σκηνικό.